حساب بان
سود فروش چطور حساب می‌شود؟
آخرین به‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵ · نسخه ۳ حساب بان
خیلی از مغازه‌دارها فکر می‌کنند هر پولی که آخر شب در صندوق است، سودشان است. ولی بیشتر آن پول، همان پولی است که برای خرید جنس داده‌اند. در این راهنما با یک مثال ساده می‌بینی سود فروش واقعاً چیست و حساب بان چطور حسابش می‌کند.
سود فروش یعنی چه؟
فرض کن یک بطری روغن را از پخش‌کننده ۸۰٬۰۰۰ تومان خریده‌ای و به مشتری ۱۰۰٬۰۰۰ تومان می‌فروشی. مشتری ۱۰۰٬۰۰۰ تومان به تو می‌دهد، ولی ۸۰٬۰۰۰ تومانش در واقع پول خود روغن است. سود تو فقط ۲۰٬۰۰۰ تومان است.
به این، سود فروش (یا سود ناخالص) می‌گویند: فرق قیمت فروش با قیمت خرید کالایی که فروخته‌ای.
سود هر کالا در فاکتور
حساب بان برای هر ردیف کالا در فاکتور فروش این حساب را می‌کند:
سود ردیف = (قیمت فروش − قیمت خرید) × تعداد − تخفیف همان ردیف
بعد سود همه ردیف‌ها را جمع می‌کند. اگر روی کل فاکتور تخفیف داده باشی (تخفیفی که به یک کالای خاص نخورده)، آن را کم می‌کند. اگر روی فاکتور هزینه ثبت کرده باشی (مثل کرایه حمل)، آن را هم کم می‌کند. نتیجه می‌شود سود فاکتور:
سود فاکتور = جمع سود ردیف‌ها − تخفیف کل فاکتور − هزینه‌های فاکتور
مالیات فاکتور در سود حساب نمی‌شود. ردیفی که قیمت خرید ندارد هم در این جمع نمی‌آید (جلوتر توضیح داده‌ایم).
اگر قیمت فروش یک کالا را کمتر از قیمت خریدش بنویسی، برنامه پیام قیمت فروش از قیمت خرید کمتر است. را نشان می‌دهد تا اشتباهی با ضرر نفروشی.
یک مثال کامل
یک مغازه لوازم جانبی موبایل به مشتری ۲ عدد شارژر فست ۲۵ وات و ۱ هندزفری بلوتوثی فروخته و ۲۰٬۰۰۰ ریال هزینه هم روی فاکتور ثبت کرده است (مبلغ‌ها به ریال، مثل همان صفحه برنامه):
| کالا | قیمت خرید | قیمت فروش | تعداد | سود ردیف |
|---|---|---|---|---|
| شارژر فست ۲۵ وات | ۴٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۹۰۰٬۰۰۰ | ۲ | ۳٬۴۰۰٬۰۰۰ |
| هندزفری بلوتوثی | ۸٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع سود ردیف‌ها | ۶٬۴۰۰٬۰۰۰ | |||
| هزینه‌های فاکتور | − ۲۰٬۰۰۰ | |||
| سود فاکتور | ۶٬۳۸۰٬۰۰۰ | |||
- شارژر: فروش ۵٬۹۰۰٬۰۰۰ × ۲ = ۱۱٬۸۰۰٬۰۰۰ و خرید ۴٬۲۰۰٬۰۰۰ × ۲ = ۸٬۴۰۰٬۰۰۰؛ سود: (۵٬۹۰۰٬۰۰۰ − ۴٬۲۰۰٬۰۰۰) × ۲ = ۳٬۴۰۰٬۰۰۰ ریال.
- هندزفری: (۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰ − ۸٬۵۰۰٬۰۰۰) × ۱ = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- سود فاکتور: ۳٬۴۰۰٬۰۰۰ + ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۲۰٬۰۰۰ = ۶٬۳۸۰٬۰۰۰ ریال.
همین محاسبه را در صفحه شرح محاسبه سود فاکتور قدم‌به‌قدم می‌بینی: برای هر کالا یک ردیف فروش، یک ردیف خرید (قرمز) و یک ردیف سود، بعد هزینه‌ها با نوع کسر و در آخر سود فاکتور.
اگر تخفیف داده باشی
- تخفیف یک کالا: اگر روی همان شارژرها ۲۰۰٬۰۰۰ ریال تخفیف داده بودی، زیر شارژر یک ردیف تخفیف اضافه می‌شد و سودش ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال می‌شد.
- تخفیف کل فاکتور: اگر به‌جای آن ۲۰۰٬۰۰۰ ریال از جمع کل فاکتور کم کرده بودی، یک ردیف تخفیف فاکتور با نوع کسر قبل از هزینه‌ها می‌آمد. سود فاکتور در هر دو حالت ۶٬۱۸۰٬۰۰۰ ریال می‌شد، چون تخفیف یعنی پول کمتری گرفته‌ای.
چرا قیمت خرید این‌قدر مهم است؟
برنامه قیمت خرید را از تعریف کالا برمی‌دارد. اگر قیمت خرید کالایی را وارد نکرده باشی، سودش معلوم نیست. برنامه آن ردیف را در سود حساب نمی‌کند (جلوی سودش «-» می‌نویسد) تا کل مبلغ فروش اشتباهی سود حساب نشود. در این حالت در شرح محاسبه سود پیام قیمت خرید برخی اقلام وارد نشده. سود محاسبه‌شده ناقص است. را می‌بینی.
- قیمت خرید لحظه فروش ذخیره می‌شود: وقتی کالا را در فاکتور فروش ثبت می‌کنی، قیمت خرید فعلی آن کالا کنار همان ردیف ذخیره می‌شود. اگر بعداً قیمت خرید کالا را عوض کنی، سود فاکتورهای قبلی تغییر نمی‌کند. اگر کالا را با واحد دیگری مثل کارتن بفروشی، قیمت خرید هم به همان واحد حساب می‌شود.
- فاکتور خرید، قیمت خرید کالا را عوض نمی‌کند: اگر پخش‌کننده قیمت را بالا برد، بعد از ثبت فاکتور خرید، به ویرایش کالا برو و قیمت خرید را هم به‌روز کن. وگرنه فروش‌های بعدی با قیمت خرید قدیمی حساب می‌شوند و سود را بیشتر از واقعیت نشان می‌دهند.
چه چیزهایی در سود فروش نیست؟
- آیتم سریع: چیزی که بدون تعریف کالا در فاکتور می‌نویسی، قیمت خرید ندارد و در سود فاکتور نمی‌آید.
- خدمات: خدمت مثل نصب یا تعمیر قیمت خرید ندارد و در گزارش «سود فروش» نیست.
- مالیات فاکتور: پول دولت است، نه سود تو.
سود فروش با سود آخر ماه فرق دارد
سود فروش فقط می‌گوید از خود کالاها چقدر درآوردی. ولی مغازه خرج‌های دیگری هم دارد که ربطی به یک کالای خاص ندارند: اجاره، حقوق شاگرد، قبض برق و اینترنت.
مثلاً اگر سود فروش این ماهت ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، ولی ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اجاره و ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان حقوق داده باشی، آخر ماه فقط ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برایت مانده است.
در حساب بان این خرج‌ها را در بخش درآمد و هزینه ثبت می‌کنی. این هزینه‌ها از موجودی صندوق یا بانک کم می‌شوند، ولی در «سود فروش»، گزارش روزانه و کارت حاشیه سود حساب نمی‌شوند. برای اینکه ببینی آخر ماه چقدر مانده، سود فروش را در کنار نمودار هزینه‌ها نگاه کن.
سود را کجا ببینم؟
| کجا | چه نشان می‌دهد |
|---|---|
| جزئیات فاکتور فروش و خرده فروشی | سود فاکتور و دکمه شرح محاسبه سود فاکتور |
| گزارش روزانه (رایگان) | ردیف سود فروش همان روز |
| گزارش «سود فروش» (حرفه‌ای) | سود هر بازه به تفکیک کالا یا دسته‌بندی |
| صفحه اصلی | کارت حاشیه سود این ماه: از هر ۱۰۰ تومان فروش، چقدر سود بوده |
تخفیف کل فاکتورها در گزارش روزانه، گزارش «سود فروش» و کارت حاشیه سود هم کم می‌شود. چون این تخفیف به کالای خاصی تعلق ندارد، در گزارش «سود فروش» جدا با عنوان تخفیف کل فاکتورها (کم شده از سود) بالای جمع سود می‌آید و سود تک‌تک کالاها را تغییر نمی‌دهد.
توضیح کامل هر گزارش در راهنمای گزارش‌ها آمده است.
نکته‌های مهم
- قیمت خرید همه کالاها را وارد کن، وگرنه سود ناقص است.
- هر وقت قیمت خرید عوض شد، کالا را ویرایش کن تا سود فروش‌های بعدی درست حساب شود.
- کالاهایی که مرتب می‌فروشی را آیتم سریع نزن؛ یک بار تعریفشان کن تا در سود بیایند.
- سود فروش را با پول صندوق یکی نگیر: فروش نسیه سود دارد ولی هنوز پولش نیامده.